Is een vertrouwenspersoon verplicht?

01Wat is nu al verplicht?

De Arbowet verplicht elke werkgever om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of te beperken. Ongewenst gedrag hoort daarbij. Concreet betekent dat: het risico opnemen in de RI&E, beleid maken met maatregelen, en medewerkers voorlichten. Een vertrouwenspersoon is daarbij een logische maatregel, maar de wet schrijft die nu nog niet voor.

Op de pagina Voor werkgevers staat een checklist, en met de zelftest zie je in vijf minuten waar je staat.

02De stand van het wetsvoorstel

Het voorstel (Kamerstuk 35592) wil de vertrouwenspersoon verplicht maken via de Arbowet. Zo ver is het:

1. 2020Wetsvoorstel ingediendKamerlid Maatoug dient een voorstel in om de vertrouwenspersoon verplicht te maken via de Arbowet.
2. 23 mei 2023Tweede Kamer stemt inHet voorstel wordt aangenomen door de Tweede Kamer.
3. Sinds 2023Bij de Eerste KamerDe Eerste Kamer stelde vragen en wacht op antwoord van de indieners.
4. 9 sep 2025Nieuwe verdedigerKamerlid Patijn neemt de verdediging over van Maatoug.
5. NuNog geen wetEr is geen datum waarop de plicht ingaat.

03Voor wie zou de plicht gelden?

Het voorstel geldt voor werkgevers met 10 of meer werknemers. Voor kleinere werkgevers geldt het niet, al wordt dat na vijf jaar opnieuw bekeken. De werkgever mag kiezen: een interne vertrouwenspersoon, een externe, of een combinatie.

04Welke taken staan in het voorstel?

De vertrouwenspersoon moet volgens het voorstel in ieder geval:

• medewerkers opvangen, begeleiden, adviseren en zo nodig doorverwijzen
• helpen bij vervolgstappen, en nazorg geven
• de werkgever adviseren over ongewenst gedrag, gevraagd en ongevraagd
• voorlichting geven over ongewenst gedrag en over de eigen rol
• elk jaar verslag uitbrengen aan de werkgever en de ondernemingsraad

05Wat regelt het voorstel voor de vertrouwenspersoon zelf?

Een vertrouwenspersoon moet soms dingen zeggen die de organisatie liever niet hoort. Daarom geeft het voorstel de vertrouwenspersoon extra bescherming:

• GeheimhoudingsplichtWat een medewerker vertelt, blijft geheim. Alleen met toestemming, of als de wet het verplicht, mag de vertrouwenspersoon iets delen.
• BenadelingsverbodDe vertrouwenspersoon mag niet worden benadeeld omdat die dit werk doet, bijvoorbeeld bij promotie of beoordeling.
• OntslagbeschermingHet contract van een interne vertrouwenspersoon mag niet zomaar worden opgezegd. Daar is eerst toestemming van de rechter voor nodig.
• Tijd en scholingDe werkgever zorgt voor genoeg tijd, middelen en scholing, en legt de rol op papier vast.

06Wat betekent het voor de ondernemingsraad?

Volgens het voorstel heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht op de regeling voor de vertrouwenspersoon. Denk aan de aanstelling, de plek in de organisatie en het verlengen van de afspraken. Is er geen ondernemingsraad, dan overlegt de werkgever met de medewerkers.

De vertrouwenspersoon brengt elk jaar een verslag zonder namen uit aan de werkgever en de ondernemingsraad. Zo ziet de OR welke soorten problemen er spelen, zonder dat iemand herkenbaar is.

07Wie houdt toezicht?

De Nederlandse Arbeidsinspectie. Die houdt nu al toezicht op de Arbowet, dus ook op het beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting. Als het voorstel wet wordt, kan de inspectie ook controleren of er een vertrouwenspersoon is. Ze kan dan een waarschuwing geven, eisen dat je het binnen een termijn regelt, of een boete opleggen.

Let op: dit is wat het voorstel regelt zoals de Tweede Kamer het in 2023 aannam. De Eerste Kamer moet er nog over stemmen, en de invoering gaat per koninklijk besluit. Er kan dus nog iets veranderen.

08Wat kun je nu al doen?

Wacht niet op de wet. Een vertrouwenspersoon helpt medewerkers nu al, en laat zien dat je het beleid tegen ongewenst gedrag serieus neemt. Voor kleinere organisaties is een externe vertrouwenspersoon vaak het handigst: je hoeft niemand op te leiden, en de drempel is lager.

09Veelgestelde vragen